{"id":4781,"date":"2021-04-12T19:30:38","date_gmt":"2021-04-12T17:30:38","guid":{"rendered":"https:\/\/timetravelbee.com\/?p=4781"},"modified":"2024-11-06T15:18:48","modified_gmt":"2024-11-06T13:18:48","slug":"visiting-tana-toraja-by-yourself","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/timetravelbee.com\/pl\/places\/visiting-tana-toraja-by-yourself\/","title":{"rendered":"Co zobaczy\u0107 w Tana Toraja – atrakcje bez przewodnika"},"content":{"rendered":"

Moim g\u0142\u00f3wnym podr\u00f3\u017cniczym celem na Wyspie Celebes (Sulawesi) w Indonezji by\u0142o odwiedzenie regionu Tana Toraja – fascynuj\u0105cej krainy \u015bmierci<\/strong>. Zastanawiaj\u0105c si\u0119 co zobaczy\u0107 w Tana Toraja szuka\u0142am miejsc zwi\u0105zanych z kultur\u0105, jak r\u00f3wnie\u017c pi\u0119knych krajobraz\u00f3w<\/strong>. Je\u015bli planujesz odwiedzi\u0107 atrakcje Tana Toraja na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, ten wpis na pewno si\u0119 przyda. Poni\u017cej opisuj\u0119 co zobaczy\u0107 w Tana Toraja oraz podaj\u0119 kilka przydatnych wskaz\u00f3wek dotycz\u0105cych podr\u00f3\u017cowania.<\/p>\n

Przede wszystkim region s\u0142ynie z unikalnej tradycji przechowywania cia\u0142a po \u015bmierci i najwi\u0119kszych ceremonii pogrzebowych na \u015bwiecie, kt\u00f3rym po\u015bwi\u0119ci\u0142am osobny post – pogrzeby w Tana Toraja (Celebes)<\/a><\/strong>. Jednak to nie wszystko. Ten g\u00f3rzysty obszar jest pe\u0142en punkt\u00f3w widokowych, malowniczych taras\u00f3w ry\u017cowych czy jaski\u0144. Nigdzie nie widzia\u0142am tyle ko\u015bci i czaszek oraz kultury, w kt\u00f3rej \u015bmier\u0107 i \u017cycie po niej jest tak wa\u017cne.<\/p>\n

By\u0142am tam pod koniec kwietnia, w sezonie sadzenia ry\u017cu. Ko\u0144czy\u0142a si\u0119 pora deszczowa i tarasy ry\u017cowe by\u0142y bujnie zielone. Krajobraz by\u0142 tak pi\u0119kny, \u017ce mog\u0142am je\u017adzi\u0107 dooko\u0142a nawet bez celu, po prostu poj\u0105c si\u0119 widokami.\"Tradycje

Czy mo\u017cna zwiedza\u0107 Tana Toraja na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119?<\/h2>\n

O tym jakie przebieg\u0142e sztuczki niekiedy knuje „mafia” przewodnik\u00f3w pisa\u0142am w po\u015bcie o pogrzebach w Tana Toraja<\/a><\/strong>.\u00a0Wbrew temu co m\u00f3wi\u0105, wsz\u0119dzie mo\u017cna dotrze\u0107 samemu, nawet na pogrzeb. Niekt\u00f3re miejsca s\u0105 ukryte, niekt\u00f3re nie maj\u0105 wskaz\u00f3wek, ale sygna\u0142 GPS jest w porz\u0105dku i moim zdaniem mo\u017cna bez problemu zwiedzi\u0107 Tana Toraja na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Region nie jest zbyt du\u017cy i Google Maps lub aplikacja Maps.me bardzo pomagaj\u0105. W przeciwnym razie, zawsze mo\u017cna zapyta\u0107 o drog\u0119 miejscowych.<\/p>\n

Transport publiczny w regionie dzia\u0142a s\u0142abo i nie b\u0119dziecie w stanie dotrze\u0107 do wi\u0119kszo\u015bci wiosek. Dlatego by zwiedza\u0107 atrakcje Tana Toraja niezb\u0119dne jest wypo\u017cyczenie motocykla\/skutera<\/strong>. Najprawdopodobniej zatrzymacie si\u0119 w\u00a0Rantepao<\/a><\/strong>, stolicy regionu. W pobli\u017cu g\u0142\u00f3wnego placu jest kilka miejsc, gdzie mo\u017cna wypo\u017cyczy\u0107 skuter za 100 000 rupii za dzie\u0144. Je\u015bli oddasz go przed 16:00, cena spadnie do 80 000. Chc\u0105c wypo\u017cyczy\u0107 na kilka dni, mo\u017cesz negocjowa\u0107 cen\u0119 podstawow\u0105. Zabierz sw\u00f3j telefon z GPS i w drog\u0119!<\/p>\n

Co zobaczy\u0107 w Tana Toraja?<\/h2>\n

Nie b\u0119dzie przesady je\u015bli napisz\u0119, \u017ce to jedno z tych niesamowitych miejsc na Ziemi, kt\u00f3re plasuje si\u0119 wysoko na li\u015bcie tych „naj”. Szokuj\u0105ce tradycje regionu i szalenie ciekawa kultura oraz cudowne krajobrazy – atrakcje Tana Toraja oraz do\u015bwiadczenia by\u0142y niezapomniane.<\/p>\n

W odr\u00f3\u017cnieniu od egzotycznych cz\u0119\u015bci Celebes, jak rajskie wysepki i pla\u017ce<\/a><\/strong>, w g\u00f3rskim regionie Torad\u017ca mo\u017cna odetchn\u0105\u0107. Ze wzgl\u0119du na wy\u017csze po\u0142o\u017cenie geograficzne jest tu nieco ch\u0142odniej, ale nie zimno, tak wprost idealnie. Zrobi\u0142am list\u0119 tego, co zobaczy\u0107 w Tana Toraja, kt\u00f3ra zawiera zar\u00f3wno atrakcje przyrodnicze, jak i miejsca zwi\u0105zane z kultur\u0105, takie jak jaskinie grzebalne czy megality.<\/p>\n

Tradycyjne domy w kszta\u0142cie \u0142odzi<\/h2>\n

\"Tradycyjny

Strzelisty dach zawsze budowany jest w kierunku p\u00f3\u0142noc-po\u0142udnie – sk\u0105d przyw\u0119drowali. To forma upami\u0119tnienia przodk\u00f3w, kt\u00f3rzy przybyli z p\u00f3\u0142nocy na po\u0142udnie i\u00a0 oddanie im ho\u0142du. Domy nale\u017c\u0105 do lokalnych wsp\u00f3lnot, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej budowa\u0142y kilka z nich obok siebie, gdy spo\u0142eczno\u015b\u0107 si\u0119 rozrasta\u0142a. Po przeciwnej stronie podw\u00f3rka Torad\u017canie buduj\u0105 swoje majestatyczne spichlerze ry\u017cowe, kt\u00f3re stanowi\u0105 rozpoznawalny symbol regionu. Spichlerz stoi na cylindrycznych palach, aby zapobiec wspinaniu si\u0119 gryzoni. Konstrukcja jest symbolem dobrobytu, wi\u0119c za ka\u017cdym razem, gdy wsp\u00f3lnota b\u0119dzie mia\u0142a pieni\u0105dze na nowy spichlerz, wybuduje go nawet je\u015bli b\u0119dzie mia\u0142 sta\u0107 pusty. Nie ma znaczenia, \u017ce nie potrzeba tyle miejsca na przechowywanie ry\u017cu. Niezwykle wa\u017cny jest tu status spo\u0142eczny, a im wi\u0119cej spichlerzy tym wi\u0119kszy presti\u017c.<\/p>\n

Drewniany spichlerz jest bogato zdobiony w p\u0142askorze\u017aby i malowid\u0142a o znaczeniu symbolicznym. S\u0142ysza\u0142am por\u00f3wnanie tych malowide\u0142 do \u015bwi\u0119tej ksi\u0119gi Torad\u017can. Rze\u017aby s\u0105 wykonywane r\u0119cznie i pierwotnie malowane naturalnymi farbami. Nie jest to pismo obrazkowe jak hieroglify w Egipcie, ale symbole tej kultury. Na przyk\u0142ad najpopularniejszym obrazkiem jest czarny baw\u00f3\u0142 symbolizuj\u0105cy dobrobyt. To on r\u00f3wnie\u017c prowadzi dusz\u0119 zmar\u0142ego do Punia – krainy umar\u0142ych (co\u015b jak w naszych wierzeniach Niebo). Charakterystyczne dla dom\u00f3w – \u0142odzi s\u0105 rogi bawo\u0142\u00f3w przybite do frontu. To pami\u0105tki po wszystkich pogrzebach, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 w danej wsp\u00f3lnocie.<\/p>\n

Zaciekawi\u0142 mnie fakt, \u017ce domy w kszta\u0142cie \u0142odzi widzia\u0142am te\u017c u Batak\u00f3w w pobli\u017cu Jeziora Toba<\/a><\/strong>, najwi\u0119kszego jeziora Indonezji znajduj\u0105cego si\u0119 na Sumatrze<\/a><\/strong>. Niekt\u00f3rzy naukowcy twierdz\u0105 nawet, \u017ce jezioro Toba wzi\u0119\u0142o swoj\u0105 nazw\u0119 od plemion TO-raja i BA-tak. Co wi\u0119cej, domy w kszta\u0142cie \u0142odzi mo\u017cna znale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c na wyspie Borneo, co pokazuje jak szeroko rozprzestrzenili si\u0119 przybysze zza m\u00f3rz.<\/p>\n

Kete Kesu<\/h2>\n

W rejonie znajdziecie dziesi\u0105tki tradycyjnych wiosek, w kt\u00f3rych wci\u0105\u017c mo\u017cna zobaczy\u0107 domy w kszta\u0142cie \u0142odzi wykonane z drewna. Jest jednak kilka takich, kt\u00f3re s\u0105 najcenniejsze, najpi\u0119kniejsze lub najlepiej zachowane. Je\u015bli chodzi o tego typu atrakcje Tana Toraja, najpopularniejsz\u0105 jest tradycyjna wioska Kete Kesu, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 na li\u015bcie UNESCO<\/a><\/strong>. W Kete Kesu maj\u0105 miejsce ogromne pogrzeby i pono\u0107 tylko nieliczne szychy mog\u0105 sobie na taki presti\u017c pozwoli\u0107. Wioska jest znana z dom\u00f3w Tongkanan w ich najbardziej autentycznej formie. Tu\u017c obok znajduje si\u0119 megalityczne miejsce pami\u0119ci, z d\u0142ugimi pionowymi kamieniami upami\u0119tniaj\u0105cymi pogrzeby wa\u017cnych osobisto\u015bci. Tradycyjne wioski regionu zazwyczaj zwiedza\u0142am za op\u0142at\u0105 w wysoko\u015bci 20-30 k rupii, mniejsze, ma\u0142o turystyczne s\u0105 za darmo, oczywi\u015bcie z uprzejmo\u015bci nale\u017cy zapyta\u0107 lokalsa czy mo\u017cna mu wej\u015b\u0107 na podw\u00f3rko i porobi\u0107 fotki.<\/p>\n

Buntu Pune<\/h2>\n

Zwiedzaj\u0105c Tana Toraja na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 mo\u017cecie pojecha\u0107 do rzadko odwiedzanej tradycyjnej wioski – Buntu Pune. Jest to bardzo spokojne miejsce, ale pe\u0142ne uroku i dost\u0119pne za darmo. Nie przegapcie grob\u00f3w w g\u0142\u0119bi pod klifem oraz \u015bcie\u017cki w g\u00f3r\u0119 na punkt widokowy.
\n\"Czaszki

Bori Kalimbuang megalitic site<\/h2>\n

Jak wspomnia\u0142am, przy pogrzebach wa\u017cnych osobisto\u015bci stawiano swoiste pomniki w postaci d\u0142ugich pionowych kamieni osadzonych w ziemi. Opr\u00f3cz Kete Kesu, najwi\u0119ksze stanowisko megalityczne znajduje si\u0119 w Bori Kalimbuang, 5 kilometr\u00f3w od Rantepao. Zobaczycie tam tradycyjn\u0105 wiosk\u0119 z kilkoma pi\u0119knymi domami, a tu\u017c obok niej stanowisko megalityczne. Wci\u0105\u017c stoj\u0105 tam drewniane wie\u017ce, z kt\u00f3rych zmar\u0142y „obserwowa\u0142 swoje przyj\u0119cie pogrzebowe”. Nie brakuje te\u017c platform do przenoszenia trumny, gdy\u017c zgodnie z tradycj\u0105 trzeba je tam zostawi\u0107, a\u017c si\u0119 roz\u0142o\u017c\u0105.<\/p>\n

Polecam wspi\u0105\u0107 si\u0119 schodkami w g\u00f3r\u0119 by zobaczy\u0107 grobowce w ska\u0142ach oraz gr\u00f3b dziecka na drzewie (o tym dlaczego na drzewie, przeczytacie nieco ni\u017cej). Na szczycie wzg\u00f3rza znajduje si\u0119 tradycyjny dom z najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 bawolich rog\u00f3w jakie widzia\u0142am w regionie. Lokalne rodziny musz\u0105 tu mieszka\u0107 od bardzo dawna i odby\u0142o si\u0119 tu wiele ceremonii pogrzebowych. Bilet do Bori Kalimbuang kosztuje 30 000 rupii. Je\u015bli pojedziecie dalej w g\u00f3r\u0119 drogi, dotrzecie do punktu widokowego na tarasy ry\u017cowe.
\n\"Tana

Loka Cave<\/h2>\n

\"Loka,

Londa cave<\/h2>\n

Jaskinia grzebalna le\u017c\u0105ca najbli\u017cej Rantepao – mo\u017cna do niej dojecha\u0107 motocyklem w ci\u0105gu 15 minut. Pionowa ska\u0142a obsadzona grobami i replikami zmar\u0142ych robi\u0142a niesamowite wra\u017cenie, zwa\u017caj\u0105c na jej du\u017c\u0105 wysoko\u015b\u0107. Wewn\u0105trz znajduje si\u0119 jaskinia grzebalna z mn\u00f3stwem czaszek i trumien w r\u00f3\u017cnym stopniu rozk\u0142adu. To te\u017c niez\u0142y ba\u0142agan, bo miejscowi przynosz\u0105 na gr\u00f3b swoich bliskich plastikowe butelki z wod\u0105 i papierosy, tak jak w naszej kulturze przynosimy znicze. Rzecz jasna przed plastikiem, kiedy wszystko by\u0142o biodegradowalne, ten problem nie istnia\u0142.<\/p>\n

Opr\u00f3cz replik zmar\u0142ych Tao Tao, ku mojemu zaskoczeniu zobaczy\u0142am te\u017c wisz\u0105ce trumny, kt\u00f3re do tej pory widzia\u0142am tylko raz w Sagada, Philippines<\/a><\/strong>. Ta wyj\u0105tkowa tradycja podobno pochodzi z Chin, a wiele tamtejszych plemion migrowa\u0142o na Celebes, Borneo<\/a><\/strong> czy Filipiny<\/a><\/strong>.<\/p>\n

Je\u015bli chcecie zobaczy\u0107 inne jaskinie grzebalne, koniecznie odwied\u017acie te\u017c Tampang Allo.<\/p>\n

Lo’ko Mata – burial site<\/h2>\n

Lo’ko Mata to ciekawa \u015bciana skalna, bardzo kolorowa od replik zmar\u0142ych siedz\u0105cych obok siebie. Wygl\u0105da to naprawd\u0119 imponuj\u0105co, gdy\u017c groby s\u0105 do\u015b\u0107 skondensowane. Lo’ko Mata znajduje si\u0119 niedaleko Bamboo Market, o kt\u00f3rym wspomn\u0119 p\u00f3\u017aniej, wi\u0119c warto po\u0142\u0105czy\u0107 te dwie atrakcje w ramach jednej wycieczki. Mog\u0105 \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 haracz za zdj\u0119cia – 10 000 rupii.
\n\"Lo'ko

Kambira Baby graves<\/h2>\n

Sprawdzaj\u0105c co zobaczy\u0107 w Tana Toraja natrafi\u0142am na informacje o specyficznym poch\u00f3wku dzieci. W regionie ro\u015bnie szczeg\u00f3lny rodzaj drzewa, kt\u00f3rego soki s\u0105 bia\u0142e jak mleko. Plemi\u0119 Torad\u017can wierzy, \u017ce dzieci, kt\u00f3re umar\u0142y zanim wyros\u0142y im z\u0119by, powinny by\u0107 pochowane na takim w\u0142a\u015bnie drzewie, aby po \u015bmierci pi\u0107 z niego mleko. W miejscowo\u015bci Kambira w lesie znajduje si\u0119 pot\u0119\u017cne drzewo tego gatunku. Do kory przywi\u0105zanych jest kilkana\u015bcie zawini\u0105tek z drewna czy kory. Mroczny klimat pot\u0119guje fakt, \u017ce drzewo jest mocno uszkodzone uderzeniem pioruna. Op\u0142ata za wej\u015bcie do lasu wynosi 20 000 rupii.<\/p>\n

Lolai – land above the clouds<\/h2>\n

Lolai to punkt widokowy popularny do ogl\u0105dania wschod\u00f3w s\u0142o\u0144ca, poniewa\u017c bardzo cz\u0119sto rankiem chmury s\u0105 w dole nad dolin\u0105 i powoli si\u0119 wznosz\u0105. Stamt\u0105d te\u017c mo\u017cna podziwia\u0107 stoki z zielonymi tarasami ry\u017cowymi. Widok przypomnia\u0142 mi staro\u017cytne tarasy ry\u017cowe w Banaue na Filipinach<\/a><\/strong>, szeroko rozpostarte na wzg\u00f3rzach. Do Lolai s\u0105 r\u00f3wnie\u017c organizowane piesze wyprawy z przewodnikiem.<\/p>\n

Warsztaty tkackie – Sangkombong<\/h2>\n

Planuj\u0105c co zobaczy\u0107 w Tana Toraja nie zapomnijcie o wspieraniu lokalnych artyst\u00f3w przy kupowaniu pami\u0105tek. Sangkombong to miejsce, gdzie lokalni tkacze demonstruj\u0105 swoje prace i sprzedaj\u0105 dla turyst\u00f3w. Od koc\u00f3w po szale z tradycyjnymi motywami i torby – na pewno znajdziesz dla siebie co\u015b wyj\u0105tkowego.<\/p>\n

Targ bawo\u0142\u00f3w Pasar Bolu<\/h2>\n

\"Albino

Ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa nie mo\u017cna wej\u015b\u0107 na targ bawo\u0142\u00f3w, mo\u017cna go jedynie zobaczy\u0107 zza ogrodzenia. Jednak za kolor sk\u00f3ry i przebywanie w pobli\u017cu targu zostaniecie obci\u0105\u017ceni op\u0142at\u0105 w postaci 10 000 rupii…<\/p>\n

Gor\u0105ce \u0179r\u00f3d\u0142a Makula<\/h2>\n

Klimat w Torad\u017cy bywa ch\u0142odny. Pewnego deszczowego dnia m\u00f3j gospodarz z couch surfingu<\/a><\/strong> zabra\u0142 mnie na gor\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142a i to by\u0142 sztos! Samo otoczenie gor\u0105cego \u017ar\u00f3d\u0142a nie wygl\u0105da oryginalnie. To po prostu betonowy budynek z otwartym basenem do kt\u00f3rego wpada gor\u0105ca woda. Jednak, jako \u017ce jestem fank\u0105 gor\u0105cych \u017ar\u00f3de\u0142, by\u0142am zachwycona. Bilet wst\u0119pu kosztuje tylko 10 k i mo\u017cna siedzie\u0107 tak d\u0142ugo, jak si\u0119 chce. Chodz\u0105 tam tylko miejscowi, bo tury\u015bci z regu\u0142y nie wiedz\u0105 o tym miejscu. Byli\u015bmy tam kompletnie sami. Zawsze pami\u0119tajcie by dba\u0107 o siebie podczas podr\u00f3\u017cy<\/a><\/strong> aby zachowa\u0107 kondycj\u0119 i zdrowie. Po d\u0142ugim dniu zwiedzania, relaks SPA w gor\u0105cym \u017ar\u00f3dle to strza\u0142 w dziesi\u0105tk\u0119!<\/p>\n

Tilanga – naturalny basen<\/h2>\n

Je\u015bli z kolei nie jeste\u015bcie fanami gor\u0105cych w\u00f3d i wolicie och\u0142od\u0119, polecam Tilanga. To naturalny zbiornik w lesie, wi\u0119c woda jest zawsze zimna. Idealne miejsce na relaks czy piknik, je\u015bli oczywi\u015bcie b\u0119dziecie mie\u0107 to szcz\u0119\u015bcie i nie natraficie na t\u0142umy lokalnych korzystaj\u0105cych z och\u0142ody.<\/p>\n

Bamboo market – tradycyjny targ no waste! (aktualnie zamkni\u0119ty)<\/h2>\n

\"Tradycyjny

Co tam zasta\u0142am? Pi\u0119kne okoliczno\u015bci przyrodnicze przede wszystkim i spok\u00f3j, kt\u00f3ry zazwyczaj nie panuje na bazarach<\/a><\/strong>. Lekki szum wysokich bambus\u00f3w i cie\u0144 nadawa\u0142 temu miejscu tajemnicy. By\u0142o tam zaledwie kilkana\u015bcie stoisk, ale tak uroczych, \u017ce ch\u0119tnie kupi\u0142abym co\u015b z ka\u017cdego z nich, a nie nale\u017c\u0119 do zakupoholiczek. Wr\u0119cz przeciwnie, jednak je\u015bli w gr\u0119 wchodzi lokalne r\u0119kodzie\u0142o – trac\u0119 g\u0142ow\u0119. Kobiety z lokalnych wiosek sprzedawa\u0142y tam warzywa i owoce. Ma\u0142e ilo\u015bci, wida\u0107 by\u0142o, \u017ce maj\u0105 to, co zerwa\u0142y z ogr\u00f3dka. Hitem wielu stoisk by\u0142 s\u0142odki ry\u017c gotowany w bambusie i mleku kokosowym przez ca\u0142\u0105 noc, a potem grillowany. Mmmmm…. By\u0142o tam te\u017c wielu lokalnych artyst\u00f3w z unikalnymi cude\u0144kami takimi jak bambusowe kubki i naczynia kuchenne, torebki plecione z trawy, koszyki czy p\u0142askorze\u017aby z lokalnymi symbolami.<\/p>\n

Bambusowy Targ to jednak nie tylko zakupy. Na naturalnym podwy\u017cszeniu znajdowa\u0142a si\u0119 scena, gdzie co jaki\u015b czas odbywa\u0142 si\u0119 pokaz tradycyjnego ta\u0144ca oraz wyst\u0119p muzyczny dzieci graj\u0105cych na instrumentach bambusowych. Bomba! Bambusowy targ to by\u0142o miejsce dla mnie – lokalne tradycje, r\u0119kodzie\u0142o, zielono, spokojnie – no i na dodatek wszystko w duchu no waste.<\/p>\n

Planuj\u0105c co zobaczy\u0107 w Tana Toraja polecam gor\u0105co Bambusowy Targ! Jednak nie jest on organizowany regularnie, wi\u0119c warto sprawdzi\u0107 kilka tygodni wcze\u015bniej jego grafik. Najlepiej przez kontakt z informacj\u0105 turystyczn\u0105 lub na Fejsbuku.
\n