{"id":7008,"date":"2021-11-29T16:40:22","date_gmt":"2021-11-29T14:40:22","guid":{"rendered":"https:\/\/timetravelbee.com\/?p=7008"},"modified":"2023-07-25T21:12:45","modified_gmt":"2023-07-25T19:12:45","slug":"co-zobaczyc-na-lemkowszczyznie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/timetravelbee.com\/pl\/places\/co-zobaczyc-na-lemkowszczyznie\/","title":{"rendered":"Co zobaczy\u0107 na \u0141emkowszczy\u017anie? Atrakcje + mapa"},"content":{"rendered":"

\u0141emkowszczyzna to teren, na kt\u00f3rym mieszkali \u0141emkowie – grupa etniczna o barwnej kulturze i niezwykle trudnej historii. Mimo, \u017ce \u0141emkowie w Polsce zostali wysiedleni i rozproszeni, wci\u0105\u017c pozosta\u0142y liczne cerkwie, zabudowa mieszkalna i tradycje. Podr\u00f3\u017cowa\u0142am \u015bladami \u0141emk\u00f3w w Polsce i w tym artykule poka\u017c\u0119 Wam co si\u0119 zachowa\u0142o i co zobaczy\u0107 na \u0141emkowszczy\u017anie po polskiej stronie Karpat.\"Co

\u0141emkowie – historia w pigu\u0142ce<\/h2>\n

Ta grupa etniczna jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z pasmem Karpat. \u0141emkowie w Polsce zamieszkiwali tereny Bieszczad oraz Beskid Niski i cz\u0119\u015b\u0107 Beskidu S\u0105deckiego. \u0141emkowszczyzna to jednak kraina, kt\u00f3ra zajmuje tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 Karpat S\u0142owackich i Ukrai\u0144skich. Do ko\u0144ca nie wiadomo sk\u0105d przybyli \u0141emkowie. Istnieje teoria, \u017ce to plemiona Wo\u0142os\u00f3w, kt\u00f3re w\u0119drowa\u0142y z obszar\u00f3w Rumunii<\/a><\/strong> w \u015bredniowieczu. W Karpatach mieszkali i mieszali si\u0119 z miejscow\u0105 ludno\u015bci\u0105 Rusk\u0105, st\u0105d nazwa Rusnacy czy Rusini, jak cz\u0119sto s\u0105 okre\u015blani. Obecna nazwa \u0141emko pojawi\u0142a si\u0119 dopiero w XIX wieku. \u0141em, \u0142em (w znaczeniu „tylko”) to s\u0142owo charakterystyczne dla ich mowy, przez co lokalni zacz\u0119li tak na nich wo\u0142a\u0107. Z czasem zwyk\u0142e „przezwisko” zosta\u0142o zaakceptowane jako nazwa grupy etnicznej.<\/p>\n

W XIX wieku \u0141emkowie zacz\u0119li d\u0105\u017cy\u0107 do umocnienia narodowo\u015bciowego. Prowadzili dzia\u0142ania na tle o\u015bwiaty i kultury \u0141emk\u00f3w. Dbali o budowanie \u015bwiadomo\u015bci narodowo\u015bciowej, by podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 wyodr\u0119bnienia autonomicznej \u0141emkowszczyzny.<\/p>\n

Po drodze napotkali wiele politycznych problem\u00f3w oraz sprzeciw ze strony s\u0105siednich pa\u0144stw. Nieporozumienia trwa\u0142y tak\u017ce wewn\u0105trz dzia\u0142aczy \u0142emkowskich – tendencje rusofilskie oraz pro-ukrai\u0144skie. W\u0142adze austriackie podczas I wojny \u015bwiatowej wymordowa\u0142y w obozie koncentracyjnym prawie ca\u0142\u0105 \u0141emkowsk\u0105 inteligencj\u0119. W okresie mi\u0119dzywojennym uda\u0142o si\u0119 stworzy\u0107 Rusk\u0105 Narodow\u0105 Republik\u0119 \u0141emk\u00f3w we Florynce. W trakcie zaledwie kilkunastomiesi\u0119cznej dzia\u0142alno\u015bci powo\u0142ano premiera i ministr\u00f3w. \u0141emkowie w Polsce otrzymali prawo do nauki j\u0119zyka \u0142emkowskiego w szkole czy do wydawania gazet.<\/p>\n

II wojna \u015bwiatowa przynios\u0142a zmiany. Losy \u0141emk\u00f3w odpowiada\u0142y losom mniejszo\u015bci ukrai\u0144skiej, gdy\u017c komunistyczne w\u0142adze nie wprowadzi\u0142y rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy obiema tymi spo\u0142eczno\u015bciami. Z tego wzgl\u0119du r\u00f3wnie\u017c i \u0141emk\u00f3w obj\u0119\u0142y wysiedlenia na obszar Ukrainy, jak r\u00f3wnie\u017c akcja \u201eWis\u0142a\u201d. Kolejna fala wysiedle\u0144 przenios\u0142a \u0141emkowskie rodziny na poniemieckie i opustosza\u0142e tereny Polski p\u00f3\u0142nocnej. Na pocz\u0105tku przesiedlenia by\u0142y dobrowolne, potem przymusowe. W rezultacie \u0141emkowszczyzna prawie ca\u0142kowicie si\u0119 wyludni\u0142a. Przesta\u0142o istnie\u0107 kilkadziesi\u0105t wsi. By\u0142a to zag\u0142ada krainy etnicznej, dotkliwe straty ponios\u0142a kultura \u0141emk\u00f3w.<\/p>\n

\u0141emkowie – kultura<\/h2>\n
\"\u0141emkowska